ଶ୍ରୀ ବଳରାମ ଦାଶ : ଚିର ପ୍ରଣମ୍ୟ ଗୁରୁ !

ଅଧ୍ୟାପକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲ୍ିକ
ଉଇଲିଅମ୍ ଆର୍ଥର ଉଡଙ୍କ ମତରେ ‘ମହାନ ଶିକ୍ଷକମାନେ ହିିଁ ପ୍ରେରଣାର ସ୍ରୋତ ରୂପେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।’ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କହିଲେ ଏମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଦାନ କେବଳ ଶ୍ରେଣୀ କକ୍ଷରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ନୁହେଁ । ଏମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଛାତ୍ର ସହିତ ଜୀବନ ବ୍ୟାପୀ ରହିଥାନ୍ତି,ଯେ କୋ÷ଣସି ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ସଠିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାନ୍ତି । ସ୍ୱର୍ଗତ ବଳରାମ ଦାଶ ଏହିଭଳି ଜଣେ ମହାନ ଗୁରୁ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଦର୍ଶ ତାଙ୍କର ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କୁ ସବୁକାଳେ ପ୍ରଚୋଦିତ କରିଆସିଛି ଏବଂ କରୁଥିବ । ଆମର ସୋ÷ଭାଗ୍ୟଯେ ଆମେ ଏହି ଭଳି ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛୁ, ଯିଏ ଆମ ଜୀବନକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଆସିଛନ୍ତି । ଆମର ନିଆଳୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବଳରାମ ସାର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ଅଧ୍ୟୟନ ରତ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀମାନେ ଡାକ୍ତର, ଇଂଜିନିୟର,ପ୍ରଫେସରଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ଆଇଏଏସ ପଦବୀ ଲାଭ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀ ଦାଶ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ଶିକ୍ଷକ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବକ୍ତା ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସାହିତି୍ୟକ ଓ ସର୍ବୋପରି ଜଣେ ସୁଦକ୍ଷ ପ୍ରଶାସକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକତ୍ୱ କାଳରେ ନିଆଳୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଓ ଉକୃଷ୍ଟ ଛାତ୍ର ନିର୍ମାଣକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ରୂପେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜ୍ଜନ କରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଶିକ୍ଷକମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ପାଠ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାଧାରଣ କକ୍ଷରେ ବସି ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ । ସବୁବେଳେ ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହିତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗ୍ରନ୍ଥାଗାର ପାଇଁ ବହୁ ନୂଆବହି କିଣା ଯାଉଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ବିଶେଷକରି ଶିକ୍ଷକ ମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଗ୍ରନ୍ଥାଗାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିଦେ୍ର୍ଦଶ ଦେଇଥିଲେ । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନିୟମିତ ଉପସ୍ଥାନ, ପ୍ରାର୍ଥନା, ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ଓ ପାଠ୍ୟ ସମୟପରେ କ୍ରୀଡାଭ୍ୟାସ ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଆସୁଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ସମୟରେ ନିଆଳୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ ପଢାପାଇଁ ବେଶ ସୁଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜ୍ଜନ କରିଥିଲା । ଫୁଟବଲ ଭଳି କ୍ରୀଡା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟରେ ବହୁ ଉଚ୍ଚ କୋଟୀର କ୍ରୀଡାବିତ୍ ମାନେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଟାନରୁ ବାହାରିଥିଲେ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ବକୃତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଟିତ ହେଉଥିଲା । ନିୟମିତ ଭାବେ ନାଟକ ଅଭିନୀତ କରାଇ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅଭିନୟରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ସେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ପୂଜ୍ୟ ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର ତାଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଏ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନିଆଳୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଞ୍ଚରେ ବଳରାମ ସାରଙ୍କ ରଚିତ ‘ନିର୍ବାସିତା’ ନାଟକଟି ପ୍ରଥମେ ମଞ୍ଚସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ମୋର ମନେ ଅଛି ଓଡିଆ ଚଳଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରୀ ଭୀମସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେତେବେଳେ ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ଏକ ନାକଟରେ ମୁ ଏକ ଫ୍ରକ ପିନ୍ଧା ଝିଅର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲି । ତାହାହିଁ ଥିଲା ମୋର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରବେଶ । ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ନାଟକକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ବଳରାମ ସାର୍ ହିଁ ମୋର ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ଥିଲେ ।
ବଳରାମ ସାରେ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭା ଥିଲେ । ସେ କାବ୍ୟ କବିତା, ନାଟକ, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ‘ସୁନ୍ଦରୀ’ ଖଣ୍ଡକାବ୍ୟ ତାଙ୍କ କବି ପ୍ରତିଭାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନିଦର୍ଶନ ‘ନିର୍ବାସିତା’, ‘ରାବଣ’, ‘ନାଗାର୍ଜ୍ଜୁନ’ ପ୍ରଭୃତି ନାଟକ ଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ମଞ୍ଚରେ ଅଭିନୀତ ହୋଇ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜସ୍ର ପ୍ରଶଂସିତ । ‘ଅର୍ନ୍ତଦାହ’ ଓ ‘କୁଳବଧୁ’ଉପନ୍ୟାସ ତଥା ‘କ୍ଲାନ୍ତ ଅପରାହ୍ନ’ଗଳ୍ପ ସମୂହ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ଉଜ୍ୱଳ ସ୍ୱାକ୍ଷର । ‘ପ୍ରାଚୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ’ ଓ ‘ମହାଭାରତରେ ନାରୀ’ ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ ତାଙ୍କର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ମୌଳିକ ଗବେଷଣାର ଉକ୍ରୃଷ୍ଟ ନିଦର୍ଶନ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ ‘ଜୀବନାନୁଭୂତି’ ଶୀଷର୍କରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଗାଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଆତ୍ମଜୀବନୀକାର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଣି ଦେଇଛିା ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ସମାଜ, ସମ୍ବାଦ, ଧରିତ୍ରୀ ସମେତ ବହୁ ପତ୍ର ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଦ୍ଗ୍ଦ ପାଠକୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ଆଣି ଦେଇଛି ।
୨୦୦୭ରେ ସେ ସାରଳା ପୁରସ୍କାର ଓ ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକରେ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ୨୦୦୮ରେ ପ୍ରାଚୀ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ ଭବେ ଇଣ୍ଡିଆନ ମେଡିକାଲ ଆସୋସିଏସନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାଜସେବା ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ନିଜ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ଓ ପ୍ରେରଣାର ସ୍ରୋତ ଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମା,ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଗୁର ହିଁ ସୃଷ୍ଟି,ସ୍ଥିତି,କଲ୍ୟାଣ ତଥା ପୁର୍ନବିନ୍ୟାସର ପ୍ରତିଭୂ । ବଳରାମ ସାର ସେହି ଭଳି ଥିଲେ ସୃଷ୍ଟି,ପ୍ରଗତି ଓ କଲ୍ୟାଣର ଜଣେ ଅଗ୍ରଦୂତ । ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଓ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶକ ।
ସେ ଆଜି ଆମ ସହିତ ନାହାଁନ୍ତି । ସଶରୀରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ପାରିବା ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସେ ଆମ ସହିତ ଥିଲେ, ଏବେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ରହିବେ । ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ ଆମକୁ ସଠିକ୍ ପଥ ଅନୁସରଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବ । ସେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରଣାମର ପାତ୍ର ହୋଇ ରହିଥିବେ ।
ନିଆଳୀ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରାକ୍ତନ ଛାତ୍ର
ଅବସର ପ୍ରାପ୍ତ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
ଓ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର

Share in top social networks!