ନବକଳେବର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଖୋରଧା ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ବିନାଶଶୀଳ ଜଗତର ଅବିନଶ୍ୱର ସ•ା । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଜୀର୍ଣ୍ଣଶୀର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ନୂତନ ଶରୀର ଧାରଣ କରିବାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ
ଧାରା ହିଁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ‘ନବକଳେବର’ । ନୂତନ ଦାରୁ ମଧ୍ୟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସଂସ୍ଥାପନକୁ ‘ନବକଳେବର’ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ
ନବେକଳବର ଏକ ଅବିଛେଦ୍ୟ ତଥା ଗୋପନ ନୀତି । ଏହା ସୃଷ୍ଟି ତ•୍ୱର ଏକ ଚେତନାମାତ୍ର । ‘ଦାରୁ’ ଏବଂ ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ମହାମିଳନରେ ସଂଘଟିତ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ ଦାରୁଦେବତା ବା
‘ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ’ । ଦାରୁବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଲୀଳା ଅଭୁତ । ଏହା ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ପରମ ଗୋପନୀୟ ଲୀଳା । ସେ ଦାରୁ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ ହୋଇ ମାନବୀୟ ଲୀଳା ସଂରଚନା କରନ୍ତି । ତେଣୁ ମାନବିକ
ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଓ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସର୍ବପ୍ରଥମ ନବକଳେବର ୧୩୦୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ଏକ
ବିବରଣୀରୁ ଜଣାଯାଏ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଗବେଷକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ ୧୩୭୦ରେ ଏକ ନବକଳେବର ହୋଇଥିବା କଥା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥ
ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ଅନେକ ଗବେଷକ ତଥା ଐତିହାସିକ କେଦାରନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ‘ଖୁରୁଧା ଇତିହାସ’ର ମତ ଅନୁଯାୟୀ ୧୫୭୫ ମସିହାରୁ ନବକଳେବର
ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଆସୁଅଛି । ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଚ•ୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କ ନବକଳେବର ୧୫୭୫ ମସିହାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକାଧିକ ବାର ହୋଇଆସୁଛି । ଭୋଇ
ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଖୋରଧା ଗଜପତି ପ୍ରଥମ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ଠାରୁ ବ•ର୍ମାନର ଗଜପତି ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚଳିତ ବର୍ଷକୁ ମିଶାଇ ୨୫ ଥର ନବକଳେବର
ନୀତି ସଂପନ୍ନ ହୋଇଛି । ସେହି ନବକଳେବର ବର୍ଷ ଗୁଡିକ ହେଉଛି – ୧୫୭୫, ୧୫୯୩, ୧୬୦୮, ୧୬୨୫, ୧୬୪୬, ୧୬୬୫, ୧୬୮୪, ୧୬୯୮, ୧୭୧୪,
୧୭୩୩, ୧୭୪୪, ୧୭୫୨, ୧୭୭୧, ୧୭୯୦, ୧୮୦୯, ୧୮୨୮, ୧୮୫୫, ୧୮୭୪, ୧୯୧୨, ୧୯୩୧, ୧୯୫୦, ୧୯୬୯, ୧୯୭୭, ୧୯୯୬ ଓ ୨୦୧୫ ।
ନବକଳେବର ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଖୋରଧାର ଗଡଖୋରଧା ସ୍ଥିତ ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିରର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଯୋଡି ହୋଇ ରହିଛି । ଗଜପତି ପ୍ରଥମ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ୧୫୬୮
ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଗଡଖୋରଧାରେ ଓଡିଶାର ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ କୁଜଙ୍ଗଗଡରୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମ ଅଣାଇ ଖୋରଧା କଟକରେ ନବକଳେବର କରାଇ କଳାପାହାଡ
ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ୮ ବର୍ଷ ଶୂନ୍ୟ ଥିବା ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୁ•ିର୍ଙ୍କୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରାଇଥିଲେ । ମାଦଳାପାଞ୍ଜି ଏବଂ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ମତରେ ୧୫୬୮ ମସିହାରେ
ଆଫ୍ଗାନ୍ର ସେନାପତି କଳାପାହାଡ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ କଳାପାହାଡ ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାନଦୀ
କୂଳକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଠାକୁର ଅର୍ଦ୍ଧଦଗ୍ଧ ରହିଥିବା ବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରମ ଭକ୍ତ କୁଞ୍ଜଙ୍ଗ ଅ•ଳର ବିସର ମହାନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ପିଛାକରି
ଗଙ୍ଗାନଦୀ କୂଳରୁ ଗୋପନୀୟ ଭାବେ ଅର୍ଦ୍ଧଦଗ୍ଧ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିା ପରେ ନିଜ ଅ•ଳରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଠାକୁରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଆଜକୁ ଦୀର୍ଘ ୪୪୦ ବର୍ଷ ତଳେ
ଅର୍ଥାତ୍ ୧୫୭୫ ମସିହାରେ ଖୋରର୍ଧାଗଡକୁ ହୋଇଥିବା ବନଯାଗ ଯାତ୍ରାରେ ଶଗଡ ସହ ଦଇତାପତି ସେବକମାନେ ଗଡଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ପହ•ିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଗଜପତି
ପ୍ରଥମ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଗଡଖୋରଧାକୁ ଖୋରଧା କଟକ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରି ଶ୍ରୀନଅର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାନ୍ତି । ଶୂନ୍ୟ ଥିବା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବସାଇବା ପାଇଁ ଗଜପତି ତାଙ୍କ
ରାଜସଭାରେ ବହୁ ବିଚାର ବିମର୍ଶ ପରେ ଚିନ୍ତିତ ଥା’ନ୍ତି । ରାତ୍ରିରେ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ହେଲା । ‘ଆମ୍ଭେ କୁଜଙ୍ଗ ଗଡରେ ବିଜେ କରିଅଛୁ । ସେ ଶଳଖାକୁ
ତୁ ନୁଆ କରି ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ମୂ•ିର୍ କରିବୁ । ଭିତର ପୋଟଳରେ ଆମ୍ଭଙ୍କୁ ବିଜେ କରାଇବୁ ।’ ପଦ୍ମନାଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ମହାରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ କୁଜଙ୍ଗ ପଠାଇଥିଲେ । ବିଶର ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ
ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ସେ କୁଜଙ୍ଗରୁ ବ୍ରହ୍ମ ଆଣି ଗଡଖୋରଧାର ବରୁଣେଇ ଦୁର୍ଗରେ ପହ•ôଥିଲେ । ୧୫୭୫ ମସିହାରେ ମହାଅଣସର ବିଧିରେ ପ୍ରଥମ ବନଯାଗଯାତ୍ରାରେ ଦାରୁ ସନ୍ଧାନ
ପରେ ଏହିଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ନୂତନ ବିଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ହୋମଯଜ୍ଞ ଏବଂ ତଥା ରୀତି ନୀତି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଥିଲା । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂର୍ବ
ନିଦେ୍ର୍ଧଶ ଅନୁସାରେ ନବକଳେବର ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କୁ ଶଗଡିରେ ବିଜେ କରାଇ ଦଇତାପତିମାନେ ଗଡ ଖୋରଧାରୁ ପଟ୍ଟନାୟକିଆ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଇ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହ•ିଥିଲେ ।
ଫଳରେ କଳାପାହାଡ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ଖାଲି ପଡିଥିବା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କ ନୂତନ ବିଗ୍ରହ ପୂଜା ପାଇଥିଲେ । ତେଣୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ବିଗ୍ରହ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କୁ ‘ଦ୍ୱିତି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ’ ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଖୋରଧା ଦୁର୍ଗର ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା ‘ଜଗନ୍ନାଥ କଟକ’ । ପୁନଶ୍ଚ
ଐତିହାସିକ ମାନଙ୍କ ମତରେ ଗଜପତି ପୁରୁଷୋ•ମ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଖ୍ରୀ ୧୬୦୭ ରେ ମୋଗଲ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ୩ମାସ ୪ଦିନ ଧରି
ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା । ମାଦଳା ପାଞିରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବଣ୍ଣର୍ତି ଅଛି – ‘ସେବକ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନେଇ ଖୁରୁଧାରେ ଗୋପାଳ ଦେଉଳେ ବିଜେ କରାଇଲେ’ ।
ଗଡଖୋରଧାର ବରୁଣେଇ ଦୁର୍ଗ ପଶ୍ଚିମକୁ ୪ କି.ମି. ପରିମିତ ଅ•ଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ରହିଥିଲା । ଏହି ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ୯ଟି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ଥିଲା
ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର । କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିରରେ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରୁ ଆନୀତ, କା•ô ବିଜୟର ସ୍ମାରକୀ ଶ୍ରୀ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ବିଗ୍ରହ ୧୬୧୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ପ୍ରାୟ ୪୭ ବର୍ଷ ଧରି ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲେ । କଳା ପାହାଡର ଆକ୍ରମଣ କାଳରେ କା•ôରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଗୋପାଳଙ୍କୁ କଟକର ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରୁ ଆଣି ବଣଜଙ୍ଗଲ ଘେରା ଏହି
ମନ୍ଦିରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ସେହି ଗୋପାଳ ଠାକୁର ବ•ର୍ମାନ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପ୍ରଥମ ମନ୍ଦିରଟି ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି
ା ଅତୀତର ଅନେକ ଗୈାରବକୁ ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଦେବତା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ପଶ୍ଚିମ ମୁହାଁ ହୋଇ ରହିଥିଲା । ମାରଦା ସଦୃଶ ଦୁଇ ଥାକରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ସିଂହାସନ
ନାହିଁ । ମନ୍ଦିରକୁ ରହିଛି ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଦ୍ୱାର । ମୁଖଶାଳାରୁ ବରୁଣେଇ ପାହାଡ ପଟକୁ ଅଛି ଏକ ଚୋରା କବାଟର ଚିହ୍ନ । ଦିନେ ଗଡଖୋରଧାର ୯ଟି ମନ୍ଦିର ଓ ଚାରି ମଠର ସନ୍ଧ୍ୟା
ଆଳତି ବରୁଣେଇ ପାହାଡର ପାଦଦେଶକୁ ପ୍ରକମ୍ପିତ କରୁଥିଲା । ଗଡରେ ରହିଥିଲା ୧୯ଟି ପୋଖରୀ । ତାର ପାଦଦେଶରେ ୧୧୮୨ ମିଟର ଲମ୍ବ ଓ ଓସାରରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା
ମଉଡଫୁଲି ନଅର । ତା’ ନିକଟକୁ ଲାଗି ରହିଥିଲା ବେହରଣ ମଣ୍ଡପ । ଏହିସବୁ ତଥ୍ୟ ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି । ଜଗତର ରକ୍ଷାକ•ାର୍ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କୁ ଏଠାରେ ୩
ଥର ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ତକôାଳୀନ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରଶାସକ ଶ୍ରୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ କମିଟି
ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର ପରିଦର୍ଶନ କରି ଏହାକୁ ଲୀଳା କ୍ଷେତ୍ରର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଓଡିଶାର ଲୀଳାକ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପର୍କୀୟ ୨୦୧୪ ରେ ଭୂବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ
ଗଡଖୋରଧାର କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଓ ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି ।
ଖୋରଧା ରାଜବଂଶ ବରୁଣେଇ ଦୁର୍ଗ ପରିସରରେ କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ମନ୍ଦିର, ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିର, ରଧାକାନ୍ତ ମନ୍ଦିର, ରଘୁନାଥ ମନ୍ଦିର, ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଦିର, ଗୋବିନ୍ଦଜୀଉ
ମନ୍ଦିର, କପିଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନା କରିବା ସହିତ ଖ୍ରୀ ୧୫୬୮ରୁ ୧୮୦୪, ପ୍ରାୟ ୨୩୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୀୟ ଖୋରଧା ରାଜ୍ୟରେ ୬୭୯ଟି
ଦେବ ମନ୍ଦିର, ୪୬୧ଟି ଦେବୀ ମନ୍ଦିର, ୫୮୭ଟି ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପୂର୍ବକ ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମ ସଂସ୍କୃତିର ରକ୍ଷାକ•ାର୍ ଭାବରେ ଗଜପତି ଚଳନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ରୂପେ ସମଗ୍ର ହିନ୍ଦୁ ସମାଜ
ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରପୂଜ୍ୟ । ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡିରହିଥିବା ଗଡ ଖୋରଧାର କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଲୀଳାକ୍ଷେତ୍ର ଗୋପାଳଜୀ ମନ୍ଦିରରେ
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ିର୍ଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉସôବ ଗତ ୨୯ ଜୁନ୍ ୨୦୧୪ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ତିଥିରେ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂ•ର୍ୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସ୍ଥାପନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ
ପୁରୀ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ମହାରାଜ, ପୁରୀ ଗଜପତି ପୂଣ୍ୟାତ୍ମା ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବ ମହାରାଜ, ପୁରୀ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ସଭାପତି, ପୁରୀ
ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠମହନ୍ତ, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଗବେଷଣା ଅଧିକାରୀ, ରାଜ୍ୟ ପ୍ରନôତତ୍ୱ ବିଭାଗ, ଖୋରଧା ବିଧାୟକ, ପୁରୀ ଓ ଖୋରଧା ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରସାଶକ, ଖୋରଧା
ଗୀତା ଗବେଷଣା ପରିଷଦ, ଖୋରଧା ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ ସମେତ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମ୍ୟବାଦୀ ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବହୁ ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ସମାଜସେବୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ
ଆଦିଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ ସର୍ବାଗ୍ରେ ଅଭିନନ୍ଦନୀୟ ।
ପଣ୍ଡିତ ଉକôଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାଶଙ୍କ ଉାଷାରେ – “ପୂଣ୍ୟ ଜନ୍ମମାଟି ପୂଣ୍ୟ ଦେବାଳୟ । ଉଦ୍ଧରିବା ପାଇଁ କଲେ ତନୁକ୍ଷୟ ।ା
ମାନବ ଜୀବନ ହୁଅଇ ସଫଳ । ଏ ମହାଦୀକ୍ଷା କି ବୁଝିବ ଉକôଳ ।ା”

Share in top social networks!